Döviz ticaretindeki kaldıraç genellikle “piyasa dışı kaldıraç” ve “piyasa içi kaldıraç” olarak ikiye ayrılabilir.
“Piyasa dışı kaldıraç”, yatırımcıların döviz ticareti yaptıkları hesaplardaki fonların tamamının kendi sermayelerinden gelmemesi, aksine kaldıraç yoluyla başka taraflardan (örneğin: kredi) fon temin ederek işlem için kullanılabilecek fon hacmini genişletmelerini ifade eder. Bu tür bir kaldıraç kullanımı, diğer tüm işlem türlerinde de oldukça yaygındır.
“Piyasa içi kaldıraç”, döviz ticareti sürecinde, teminat sisteminin varlığı nedeniyle, yatırımcıların genellikle işlem hesaplarındaki sermaye tutarını temel alarak bu işlem sisteminden yararlanarak kendi sermaye tutarının birkaç katı, hatta yüzlerce katı büyüklüğünde işlemler gerçekleştirebilmelerini sağlar; dolayısıyla döviz ticaretinde kaldıraç ortaya çıkar.Bu işlem şekli, “kaldıraçlı döviz ticareti” veya “döviz teminatlı ticareti” olarak da adlandırılır.
Aşağıda, somut örnekler aracılığıyla döviz ticaretindeki bu iki kaldıraç türünü daha net bir şekilde kavrayabilirsiniz.
Yatırımcının döviz ticareti hesabındaki başlangıç sermayesinin 3 milyon yuan olduğunu varsayalım.
Yalnızca “piyasa dışı kaldıraç”ın mevcut olduğu durumlarda:
Yatırımcı, piyasa dışı bir işlemle %10 faiz oranı üzerinden 3 milyon yuan daha fon temin etti. Teminatlı işlem sistemi bulunmadığından, bu noktada yatırımcının hesabında işlem yapılabilecek tutar 6 milyon yuan oldu; bu da başlangıç sermayesine kıyasla 1 kat kaldıraç uygulanmış anlamına geliyor.Yatırımcı, kaldıraç uygulandıktan sonra elde ettiği 6 milyon yuan ile dayanak varlığı satın alarak pozisyon açar ve pozisyon oranı %100 olur.① Eğer dayanak varlığın fiyatı yatırımcı lehine %10 dalgalanırsa, bu durumda yatırımcı 600.000 yuan kağıt kâr elde eder. Yatırımcının ödünç aldığı 3 milyon yuan düşüldüğünde, faiz maliyetleri dikkate alınmadığında yatırımcının net kâr getirisi %20 olur (60/300 = 60%).② Tersine, eğer dayanak varlığın fiyatı yatırımcı aleyhine %10 dalgalanırsa, bu durumda yatırımcı 600.000 yuan kağıt üzerinde zarar eder ve aynı mantıkla yatırımcının getiri oranı %-20 olur.
Buradan anlaşıldığı üzere, yalnızca piyasa dışı kaldıraç mevcut olduğunda, yatırımcının piyasa dışı kaldıraç ekleyerek elde ettiği kâr veya zarar, başlangıç sermayesiyle elde edilen kâr veya zararın katı olur; bu kat sayısı, eklenen kaldıraç katsayısıdır (bu örnekte 600/300 = 2 kat).
Yalnızca “piyasa içi kaldıraç”ın mevcut olduğu durumlarda:
Bir teminatlı işlem sisteminin (yani borsa içi kaldıraç mekanizmasının) mevcut olduğunu varsayarsak, döviz ticareti teminat oranı %10’dur;yatırımcı, 3 milyon yuan tutarındaki kendi sermayesiyle dayanak varlığı satın alarak pozisyon açar ve pozisyon oranı %100 olur; ancak teminatlı işlem söz konusu olduğu için, yatırımcının nihai olarak satın alabileceği dayanak varlık tutarı 30 milyon yuan olur.
① Eğer dayanak varlığın fiyatı yatırımcı lehine %10 dalgalanırsa, bu durumda yatırımcının kağıt üzerinde 3 milyon yuan kârı olur ve yatırımcının getiri oranı %100 olur (300/300=100%).② Tersine, eğer dayanak varlığın fiyatı yatırımcı aleyhine %10 dalgalanırsa, bu durumda yatırımcı 3 milyon yuan kağıt üzerinde zarar eder ve aynı mantıkla yatırımcının getiri oranı %-100 olur.
Buradan anlaşıldığı üzere, yalnızca teminat sistemi (yani borsa içi kaldıraç) mevcut olduğunda,yatırımcının borsa içi kaldıraç kullanarak elde ettiği kâr veya zararın, başlangıç sermayesiyle elde edilen kâr veya zarara göre kat sayısı, bu kat sayısı, uyguladığı borsa içi kaldıraç kat sayısıdır (yani teminat oranının tersi; bu örnekte teminat oranı %10’dur, yani 10 kat kaldıraç).
Hem “piyasa dışı kaldıraç” hem de “piyasa içi kaldıraç” mevcut olduğunda:
Teminatlı işlem sisteminin (yani borsa içi kaldıraç) mevcut olduğunu varsayalım. Döviz ticareti teminat oranı %10’dur. Yatırımcı, kaldıraç uygulandıktan sonra elde ettiği 6 milyon yuan ile dayanak varlığı satın alarak pozisyon açar; pozisyon oranı %100’dür. Teminatlı işlem yapıldığı için, yatırımcının nihai olarak satın alabileceği dayanak varlık tutarı 60 milyon yuan olur.① Eğer dayanak varlığın fiyatı yatırımcı lehine %10 dalgalanırsa, bu durumda yatırımcı 6 milyon yuan kağıt kâr elde eder; yatırımcının ödünç aldığı 3 milyon yuan düşüldüğünde, faiz maliyetini dikkate almadan yatırımcının getiri oranı %200 olur (600/200=%200).② Tersine, eğer dayanak varlığın fiyatı yatırımcı aleyhine %10 dalgalanırsa, bu durumda yatırımcı 6 milyon yuan kağıt üzerinde zarar eder ve aynı mantıkla yatırımcının getiri oranı %-200 olur.
Buradan anlaşıldığı üzere, hem piyasa dışı kaldıraç hem de piyasa içi kaldıraçın bir arada bulunduğu durumlarda, yatırımcının elde ettiği kâr veya zarar, başlangıç sermayesine göre birkaç kat artar; bu kat sayısı, “piyasa dışı kaldıraç katsayısı” דborsa içi kaldıraç katsayısı”na eşittir (bu örnekte 2 × 10 = 20 kat).
Ancak gerçek döviz ticareti sürecinde, döviz ticareti yapılan yatırım hesabında, işlem için kullanılan fonların yanı sıra, söz konusu hesabın maruz kaldığı risklere karşı korunmak amacıyla belirli bir miktar ek fonun da bulunması gerekir.Örneğin, hesapta 15.000 ABD doları öz sermaye varken 1 lot GBP/USD alım (satım) işlemi yapıldığını varsayalım (1 standart kontratın değeri 100.000 ABD doları, 1 pip 10 ABD dolarıdır). Teminat oranının %10, yani 10 kat kaldıraç olduğunu varsayarsak, bu işlem için 10.000 ABD doları sermaye kullanılır vehesapta kalan kullanılabilir fon 5.000 ABD doları olur. Bu durumda hesap, 500 pips (5.000/10=500) riske karşı dayanıklıdır. Piyasa fiyatı olumsuz yönde dalgalanarak zarar 500 pips’e ulaştığında, ek teminat talebi ortaya çıkar ve sistem, yatırımcı adına pozisyonu zorla kapatır.
Bu nedenle, döviz ticareti hesabındaki fon miktarı ne kadar fazla olursa, risk karşı koyma kapasitesi de o kadar yüksek olur. Döviz ticaretindeki kaldıraç oranı ise sadece işlem hacmini artırır; bu da ilgili kazanç ve risklerin de katlanarak artmasına neden olur, ancak asıl risk yine de hesaptaki işlem pozisyonunun büyüklüğüne bağlıdır!
Bunun yanı sıra, aracı kurumlar genellikle kendilerini büyük bir risk maruziyetine sokmak istemedikleri için, yatırımcılara sundukları kaldıraç oranını bir ölçüde kontrol ederler; örneğin, sermayesi daha küçük olan müşterilere daha yüksek kaldıraç oranı sunarken, sermayesi büyük olan müşterilere genellikle yüksek kaldıraç oranı sunmazlar.
Sizin için mükemmel bir döviz brokerliği şirketi kuralım!
En son teknolojilerimizi kullanarak forex işinizi kurun. LXSuite, sıfırdan bir brokerlik işi kurmak için ihtiyacınız olan her şeyi size sunar. Güvenilir ve kapsamlı yazılım teknolojimizi tercih ederek, en iyisini yapmaya odaklanabilirsiniz.
Müşterilerinize dünyanın en popüler forex işlem platformunu sunun; MT4/5 beyaz etiket çözümünü kullanarak kendi markanızı veya bizim markamızı tercih edebilirsiniz.
